Istniejące szczepionki przeciwko COVID-19 pozwalają na zahamowanie pandemii i osiągnięcie odporności zbiorowej, która zostanie uzyskana prawdopodobnie w 2022 roku. W wielu krajach, również w Polsce, trwa akcja szczepień i sporo osób zastanawia się, jak długo konkretny preparat będzie chronił przed zakażeniem koronawirusem.

W krajach Unii Europejskiej, m.in. w Polsce stosuje się obecnie przede wszystkim szczepionki firmy Pfizer, Moderna i AstraZeneca. W nieco mniejszym stopniu dostępne są preparaty Johnson&Johnson. Warto wiedzieć, że wymienione szczepionki różnią się między sobą, zarówno jeśli chodzi o technologię, sposób działania, skuteczność i czas oczekiwania na uzyskanie pełnej odporności.

Szczepionki wektorowe na COVID-19

AstraZeneca oraz Johnson&Johnson opracowały tzw. szczepionki wektorowe, które powstały na bazie innych wirusów i wywołują odpowiedź immunologiczną organizmu przeciw SARS-CoV-2. Oba preparaty również różnią się między sobą. Szczepionkę AstraZeneca podaje się w dwóch dawkach, a jej skuteczność sięga około 60 proc. Można przechowywać ją w lodówce przez pół roku, a odpowiednia temperatura przechowywania wynosi od 2 do 8 stopni Celsjusza. Odstęp między pierwszą a drugą dawką wynosi ok. sześć tygodni, a pełną odporność uzyskuje się po 15 dniach od przyjęcia drugiej dawki.

Skuteczność preparatu Johnson&Johnson ocenia się obecnie na ok. 66 proc. Dużą zaletą preparatu jest fakt, że jest on jednodawkowy i wywołuje pełną odporność organizmu po 28 dniach.

Szczepionki mRNA na COVID-19

To tzw. szczepionki nowej generacji powstałe przy użyciu nieco bardziej zaawansowanej technologii. Zaliczają się do nich preparaty Pfizer oraz Moderna. Nie ma w nich wirusa, a jedynie fragment RNA informujący organizm o tym, jak wytworzyć charakterystyczne dla koronawirusa białko. W ten sposób układ odpornościowy będzie wiedział, jak rozpoznać i zwalczyć patogen, jeśli się z nim zetknie. Skuteczność obu preparatów szacuje się na około 95 proc.

Szczepionkę firmy Pfizer otrzymujemy w dwóch dawkach w odstępie minimum trzech tygodni. Odporność pojawia się siedem dni po drugiej dawce. Z kolei drugą dawkę preparatu Moderny należy przyjąć po 28 dniach. Po upływie dwóch tygodni od tego momentu, uzyskamy pełną odporność organizmu.

Szczepionki na COVID-19 – kiedy i jak szybko działają?

Częściowa odporność organizmu na SARS-CoV-2 pojawia się już kilka dni po podaniu pierwszych dawek wyżej wymienionych preparatów. Jest to o tyle ważne, że jeśli zetkniemy się z patogenem pomiędzy dawkami, otrzymany preparat prawdopodobnie mocno złagodzi ewentualne objawy i skutki zakażenia.

Jak długo działa szczepionka na COVID-19 ?

Ponieważ pierwsi pacjenci zostali poddani szczepieniom stosunkowo niedawno, a badania nadal trwają, trudno jednoznacznie określić, na jak długo wystarczają szczepionki przeciwko koronawirusowi. Szacuje się jednak, że ochrona przed SARS-CoV-2 powinna trwać około rok, co jest standardowym czasem w przypadku wielu wirusów. Oznacza to, że podobnie jak w przypadku grypy, szczepieniu przeciwko COVID-19 oraz jego mutacjom będzie można poddawać się co roku.

Najistotniejsze w przypadku szczepień na każdą chorobę, również SARS-CoV-2, jest uzyskanie tzw. odporności zbiorowej na poziomie od 70 do 90 proc. Pozwoli to na zahamowanie epidemii, powstrzyma rozprzestrzenianie się choroby oraz uchroni osoby szczególnie narażone na jej ciężki przebieg.

Eksperci ze Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) przewiduję, że ze względu na ograniczony dostęp do szczepień w wielu krajach oraz sceptyczne podejście części społeczeństwa, odporność zbiorowa na koronawirusa może zostać osiągnięta dopiero w 2022 roku.